به‌س له‌ماوه‌ی پێش ریفراندۆم تا ئێستا 650 ملیۆن دۆلار هاتۆته‌ سلێمانی

بۆیه‌كه‌م جار سه‌رچاوه‌یه‌كی مخابه‌راتی له‌ سلێمانی ئاشكرای ده‌كات تۆڕی ئێرانی له‌ عێراق و باكوری عێراقدا، تۆڕێكی فره‌وانی هه‌ژموون خوازی دابه‌شكراوه‌، رۆڵ و ئه‌رك به‌شێوه‌ی هه‌ژموون و پاره‌ی خه‌یاڵی سه‌پێنراوه‌، ده‌لێــ” ئه‌و تۆڕه‌ ( سه‌ربازی بێ سنوری) قاسم سولێمانین، به‌شێوه‌یه‌كی به‌ربڵاو به‌سه‌رتاسه‌ری عێراقدا دابه‌ش بوونه‌، ته‌نها له‌ باكوری عێراق( واتا هه‌رێمی كوردستان) 32 جه‌مسه‌ر هه‌مه‌جۆڕی هه‌یه‌ به‌شێوه‌یه‌ك كه‌ خه‌ڵك هه‌یه‌ له‌ناو تۆڕه‌كه‌دایه‌، كه‌چی خۆشی ئاگادار نیه‌، ته‌نها له‌رێگای پاره‌وه‌، وابه‌سته‌كراوه‌، ئه‌مه‌ش له‌رێگای ده‌زگا ئه‌منیه‌كان به‌رێوه‌ ده‌چێت، سه‌رسورهێنه‌رترین جۆڕ تۆڕی مخابه‌راتی ئێرانیه‌ كه‌ له‌عێراق و ناوچه‌كه‌ به‌گشتی ئێران په‌یره‌وی ده‌كات، ته‌نها ئێرانیه‌كان ناوی تۆڕه‌ هه‌مه‌ جۆڕه‌كانی، ناو عێراق و باكوری عێراق ده‌زانن”.

پێشتر چه‌ندین راپۆرت له‌سه‌ر هه‌ژموون خوازی ئێرانی له‌ناوچه‌كه‌دا بڵاو كراوه‌ته‌وه‌، به‌ڵام ورده‌كاری ئه‌و هه‌ژموونه‌ی ئێران به‌سه‌ر ناوچه‌كه‌دا، تاوه‌كو ئێستا به‌هۆی ئاڵۆزی و فره‌ گروپی زانیاری له‌باره‌وه‌ ئاشكرا نه‌كراوه‌، ئه‌مریكا و ئه‌وروپا و سعودیا، به‌ئاراسته‌ی دژایه‌تی هه‌ژموون خوازی ئێرانی له‌ناوچه‌كه‌دا ستراتیژی نوێیان راگه‌یاندووه‌، ئه‌وه‌ی كه‌ له‌ئێستادا سه‌رده‌رده‌كات و ئاشكرا ده‌بێت،رووداوه‌كه‌ی 16ی ئۆكتۆبه‌ره‌ و كه‌ به‌فه‌رمی به‌ره‌ی ئێران دژ به‌ سه‌ره‌بخۆخوازانی كوردستان سه‌ری ده‌رهێنا و به‌ئاشكرا به‌ئاراسته‌ی دژیاتی سه‌ربه‌خۆی و هه‌رێمی كوردستان كار ده‌كه‌ن، دژ به‌گه‌لی كوردستان و قه‌واره‌ی سیاسی كوردستان سه‌ر ده‌رده‌كه‌ن”.

پێشتر عارف ته‌یفور ئه‌ندامی مه‌كته‌بی سیاسی پارتی له‌ دیمانه‌یه‌كی دا، به‌ره‌ی ئێرانی له‌رووی سیاسی پاش 16ی ئۆكتۆبه‌ر ئاشكرا ده‌كات كه‌ وه‌ك جه‌مسه‌رێك دژ به‌ كوردستان و قه‌واره‌ی سیاسی كوردستان كار ده‌كه‌ن، كه‌ ناوی دوو هێزی هێنا، ئه‌وانیش كۆمه‌ڵی ئیسلامی و گۆڕانه‌، ئه‌مه‌ش كاردانه‌وه‌ی ناوه‌خۆی لێكه‌وته‌وه‌، له‌ئێستادا به‌ره‌كانی ناو كوردستان روونتر ده‌رده‌كه‌ون، به‌ره‌ی هاوهه‌ڵوێستی هه‌ژموونی ئێران دژ به‌ كوردستان و ناوچه‌ سوونه‌ نشینه‌كان”.

سه‌رچاوه‌یه‌ك كه‌ خۆی به‌وه‌ پێناسه‌ كردووه‌ كه‌ پاش 16 ئۆكتۆبه‌ر بۆم روون بوه‌وه‌، كه‌ كوردستان دووبه‌ره‌یه‌، به‌ره‌یه‌كی مخابه‌راتی و دوژمنی كورد، به‌ره‌یه‌كی كوردستانی و سه‌ربه‌خۆ خواز ده‌لێت، تا 16ی ئۆكتۆبه‌ر وامده‌زانی كێشه‌ و گرفته‌ سیاسیه‌كان ملمڵانێیه‌كی ناوه‌خۆیه‌ به‌ڵام پاش 16ی ئۆكتۆبه‌ر بۆم ده‌ركه‌وت كێشه‌كانی كوردستان نه‌ په‌یوه‌ندیان به‌گه‌نده‌ڵیه‌وه‌ هه‌یه‌، نه‌ په‌یوه‌ندیان به‌ كێشه‌ی نێوان لایانه‌ سیاسیه‌كانه‌وه‌ هه‌یه‌، ده‌لێـ” له‌ماوه‌ی رابردوو پاره‌یه‌كی خه‌یاڵی بۆ نخوبه‌یه‌كی سیاسی و رۆژنامه‌نووسی و نوێنه‌ری حزبه‌كان له‌په‌رله‌مان” هاتۆته‌ سلێمانی كه‌ جێگای سه‌رسورمان بوو، به‌ڵام دوا ده‌ركه‌وت ئه‌و پاره‌یه‌ی كه‌دێت بۆ سلێمانی له‌به‌غداوه‌ دیت و به‌سه‌ر تۆڕ و گروپی جیاواز و سه‌رسورهێنه‌ر دابه‌ش ده‌كرێت”.

ئه‌و سه‌رچاوه‌یه‌ كه‌ خۆی له‌ ده‌زگای زانیاری له‌ سلێمانی كاری كردووه‌ ده‌لێـ” خه‌لك هه‌یه‌ له‌ناو ئه‌و تۆڕه‌ دایه‌ ئاگادار نیه‌ له‌كوێ پاره‌ی بۆ دێت، له‌ژێر ناوی كه‌سدا پاره‌ی پێده‌درێت، به‌ڵام كۆی ئه‌و تۆڕی باكوری عێراق له‌ به‌شی جیاوازی دیۆسه‌ی ئێران و سلێمانی دا، سه‌رپه‌ره‌شتی ده‌كرێت له‌ناو ده‌زگای زانیاری دا، ده‌لێت به‌شی زۆری میدیاكانی سلێمانی ده‌زگای مخابه‌راتی به‌شه‌ جیاوازه‌كانی ده‌زگای زانیاری یه‌كێتی و ژووری توێژینه‌وه‌ی و به‌دواداچوونی گۆڕانی له‌پشتی، سه‌رپه‌رشتی ده‌كرێت، ده‌لێت خه‌ڵك هه‌یه‌ نایه‌وێت بكه‌وێته‌ ژێر كاریگه‌ری ئه‌و دوو ده‌زگایه‌ تۆڕی هه‌ژنوونسازیه‌كه‌ی ئێران له‌رێگای پیاوی سه‌رمایه‌دار ده‌یبه‌ستێته‌وه‌، وه‌ ده‌لێت ته‌نها ئه‌و تۆره‌ له‌ سلێمانی نیه‌ به‌ڵكو ئێستا له‌ هه‌ولێر و په‌ڵیشی هاوێشتووه‌ بۆ دهۆكیش و له‌رێگای جۆڕاو جۆڕدا، ده‌یانه‌وێت، ته‌واوی باكوری عێراق ( واتا هه‌رێمی كوردستان) بگرێته‌وه‌”.

سه‌رچاوه‌كه‌ ده‌شلێـ” شێوازی دابه‌شكاریه‌كان له‌و تۆڕه‌ هه‌ژموونسازیه‌ی ئێراندا، به‌هاوبه‌شی له‌گه‌ڵ ده‌زگای مخابه‌راتیه‌كانی یه‌كێتی و جارجاریش گۆڕان كار له‌سه‌ر دابه‌شكاری رۆڵه‌كان ده‌كرێت، بازنه‌كان بۆ به‌رژه‌وه‌ندی ئابووری ته‌سك ده‌كرێته‌وه‌، بۆنموونه‌ كۆمه‌ڵ وه‌ك حزب له‌ناو ئه‌و تۆڕه‌ دایه‌، له‌رێگای هاوبه‌شی سیاسی له‌گه‌ڵ گۆڕان سه‌رچاوه‌ی داهاتی به‌رده‌وامیان دراوه‌تێ، ده‌لێت مه‌سفاو سوپه‌ر ماركێت و كارگه‌ و به‌نزین خانه‌ و چێشتخانه‌یان پێدراوه‌ له‌ سلێمانی و هاوكاری میدیایی كۆمه‌ڵ له‌رێگای جۆڕاو جۆڕ دابین ده‌كرێت، وه‌ به‌رهه‌م ساڵحش به‌هه‌مان شێوه‌ برابه‌شی یه‌كێتی پێدراوه‌، هه‌موو پرۆژه‌كانی له‌سلێمانی پێدراوه‌ته‌وه‌، گه‌ر له‌چوارچێوه‌ی نفوسی ئێراندا له‌و تۆڕه‌ دا به‌شداری بكات، لیست راگه‌یاندنی به‌رهه‌م ساڵح له‌ژێر ره‌زامه‌ندی ئێران بووه‌، واتا ئه‌گه‌ر به‌رهه‌م ساڵح نه‌چێته‌ ژێر باڵی هه‌ژموونسازی ئێران له‌ سلێمانی هیچ پرۆژه‌یه‌كی بۆ ناهێلێرته‌وه‌، به‌ڵگه‌ به‌وه‌ ده‌هێنێته‌وه‌، كه‌ مه‌كته‌ب سیاسی یه‌كێتی ئه‌وانه‌ی ئاماده‌ نین بچنه‌ ناو ئه‌و تۆڕه‌ هیچ پرۆژه‌یه‌كی ئابووریان له‌ناو سلێمانی پارێزراو نیه‌، به‌تایبه‌تی پرۆژه‌كانی شێخ جه‌عفه‌ر شێخ مسته‌فا ئێستا له‌ژێر مه‌ترسی زۆر دایه‌، به‌شێكی لێ داخراوه‌، وه‌ك سوپه‌ر ماركێت و چه‌ندانی پرۆژه‌ی تر”.

هه‌روه‌ها ئه‌و سه‌رچاوه‌یه‌ ده‌لێـ” نوێنه‌ره‌كانی كه‌ سه‌ر به‌ باڵی جیاواز و تۆڕی جیاوازن، له‌ به‌غدا، و كوردستان، ئه‌وانیش به‌شێوه‌ی جیاواز پرۆژه‌ و پاره‌یان پێده‌درێت، واتا پرۆژه‌ی ئابووری به‌رده‌وامیان نیه‌، به‌ڵام پاره‌یان پێده‌درێت، واتا نوێنه‌ره‌كان مافی پرۆژه‌ی به‌رده‌وامیان نیه‌، وه‌ك سوپه‌ر ماركێت و به‌نزین خانه‌ ، مه‌سفاو پرۆژه‌ی تر كه‌ ئابووری به‌رده‌وامیان بۆ دابین بكات، به‌ڵام پاره‌ی خه‌یاڵیان هه‌یه‌، ده‌توانن له‌شوێنی تر بازرگانی بكه‌ن،بۆیه‌ زۆربه‌یان پاره‌كانیان له‌گه‌ڵ بازرگانه‌كان هاوبه‌شی پێده‌كه‌ن”.

له‌باره‌ی میدیا و راگه‌یاندن كاره‌كان، ئه‌و سه‌رچاوه‌یه‌ ده‌لێت، میدیا تۆڕێكی به‌رفره‌وانی گرینگی ئێرانیه‌، به‌هه‌موو جه‌مسه‌رێك ئێران ته‌واوی میدیا كه‌ له‌سلێمانی دا هه‌بێت كۆنترۆڵی كردووه‌، له‌رێگای حزب و كۆمپانیا و پیاوی سه‌رمایه‌دار، ده‌لێت میدیا هه‌یه‌ ناچێته‌ ژێر باڵی هه‌ردوو حزب گۆڕان و یه‌كێتی بۆیه‌ ئێران له‌رێگای كۆمپانیا كۆنترۆڵی ده‌كات، به‌ڵام جار وایه‌ ناچێته‌ ژێر باڵی كۆمپانیاش، به‌ڵام ئێران رێگای ئه‌مه‌شی دۆزیوه‌ته‌وه‌، له‌رێگای كه‌سی بازرگان كۆنترۆڵیان ده‌كات، به‌تایبه‌تی ئه‌وانه‌ به‌رده‌وام له‌تیڤیه‌كان ده‌رده‌كه‌وت، پرۆژه‌ی راگه‌یاندنیان هه‌یه‌”.

ئه‌م سه‌رچاوه‌یه‌ باس له‌ قه‌باره‌ی ئه‌و پاره‌یه‌ ده‌كات كه‌ له‌ماوه‌ی چه‌ند مانگی رابردوو، هاتۆته‌ شاری سلێمانی و له‌رێگای جۆراو جۆڕ به‌كارهێنراوه‌ بۆ میدیا و كه‌سایه‌تیه‌كان، حزبه‌كان، ده‌لێــ” من به‌رپرسم له‌ قسه‌ی خۆم له‌پێش ریفراندۆم تاوه‌كو ئه‌مرۆ 650 ملیۆن دۆلار به‌شێوه‌ی جیاواز له‌ به‌غداوه‌ هاتۆته‌ كوردستان، ده‌لێـ” پاره‌كان له‌رێگای به‌غدا و ئێرانه‌وه‌ دێت، تۆڕه‌كه‌ له‌ناو خۆیدا رۆڵی دابه‌ش كردووه‌، بۆنموونه‌ هه‌ندێك گروپ هه‌ن له‌رێگای مالكیه‌وه‌ و به‌رپرسانی عێراق پاره‌یان بۆدێت، هه‌ندێكیشان له‌لایان كه‌سێكی به‌ناو بانگی رۆژهه‌ڵاتی كوردستان واتا كوردی ئێران كه‌ بازرگانه‌ و بروا پێكراوی سوپای پاسداران و وه‌زاره‌تی ئیتلاعاتی ئێرانیه‌ پاره‌ دێت بۆ سلێمانی”.

سه‌رچاوه‌كه‌ ده‌شلێـ” هه‌ژموونی ئێران ته‌نها قسه‌یه‌، به‌ڵام چۆنیه‌تی هه‌ژموون زاڵكردنی ئێران سه‌رسورهێنه‌ره‌ و ئێران له‌وه‌دا شه‌یتانه‌، به‌ڵام ئێران له‌ 2012 هه‌وڵی زاڵكردنی هه‌ژموونی خۆیی ده‌دات له‌ هه‌ولێر له‌به‌ر مه‌ركه‌زی بوونی پارتی نه‌یتوانیوه‌، به‌ڵام هه‌ر به‌رده‌وامه‌، ئێران له‌ناو پارتیش دا كه‌سی خۆی هه‌یه‌، به‌ڵام له‌ناو پارتی دا جگه‌ له‌ بنه‌ماڵه‌ی بارزانی كه‌س توانایی بریار دانی نیه‌ وه‌ك سلێمانی كه‌ بازارێكی وا دروست بكات كه‌ له‌سلێمانی هه‌یه‌، بۆیه‌ ئێران له‌وه‌دا گیرخواردووه‌ به‌ده‌ست پارتی له‌ هه‌ولێر و دهۆك دا وه‌ ئێران باش ده‌زانێت له‌ژێر ناونیشانی گۆڕان و یه‌كێتی ناتوانێت هه‌ژموون زاڵی بكات له‌ هه‌ولێر ته‌نها له‌رێگای پارتی و بارزانی دا ئه‌وه‌ ده‌كرێت بۆیه‌ ناتوانێت له‌و ناوچانه‌ دا وه‌ك سلێمانی هه‌ژموونی خۆی بسه‌پێنێت”.

ئه‌و سه‌رچاوه‌یه‌ ده‌شلێـ” ئێران له‌هه‌موو عێراق ده‌سه‌ڵاتی و هه‌ژموون و تۆری سه‌رسورهێنه‌ری هه‌یه‌، به‌شێوه‌یه‌ك، كه‌ گروپی هه‌یه‌ و به‌دیلی گروپی هه‌یه‌، واتا ئێران ته‌نها پشت به‌و گروپه‌ نابه‌ستێت كه‌ هه‌یه‌، بۆ نموونه‌ و پرسیارێكیش” ئێران پێت وایه‌، ته‌نها پشتی به‌ حشدی شه‌عبی به‌ستووه‌؟ ده‌با ئه‌وه‌ بزانی كه‌ ئێران به‌دیلی حشدی شه‌عبیشی هه‌ی، بۆ به‌رده‌وامی هه‌ژموونی خۆی له‌ عێراقدا”.

Back to top button