لە رۆژێكی وەك ئەمڕۆدا و بەر لە 12 ساڵ  دیکتاتور و پیاو کوژه‌که‌ی به‌عس سه‌دام حسێن له‌ سێداره‌ درا

لە رۆژێكی وەك ئەمڕۆدا و بەر لە 12 ساڵ  دیکتاتور و پیاو کوژه‌که‌ی به‌عس و پاڵه‌وانه‌که‌ی ( قادسیه‌ و آم معارک ) له‌ سێداره‌ درا .

کاتژمێر ٦ ی به‌یانی ڕۆژی شه‌مه‌ی ڕێکه‌وتی یه‌که‌م ڕۆژی چه‌ژنی قوربان که‌ یه‌کێکه‌ له‌ چه‌ژنه پیڕۆزه‌کانی هه‌موو موسڵمانان له‌ جیهاندا وه‌ به‌ ملیونه‌ها موسڵمان له‌م مانگه‌دا ده‌چنه‌ مه‌که‌ بۆ ئه‌نجامدانی فه‌ریزه‌ی حه‌ج ، له‌م سه‌رو به‌نده‌دا له‌ زۆربه‌ی که‌ناڵه‌ ئاسمانیه‌کان و میدیا عه‌ره‌بی و جیهانیه‌کانه‌وه‌ هه‌واڵه‌که‌ پشت ڕاست ئه‌کرایه‌وه‌ که‌ حکومه‌تی ئێراقی له‌ ئاماده‌ باشی دایه‌ بۆ جێبه‌جێ کردنی فه‌رمانه‌که‌ی دادگاو پشتگیری ده‌سته‌ی باڵای ته‌میزی ئێراقی تا ئه‌و کاته‌ی به‌ فه‌رمی له‌ که‌ناڵی ( العراقیه‌ ) زمان حاڵی حکومه‌تی ئێراقه‌وه‌ به‌ وێنه‌وه‌ به‌ شێوه‌یه‌کی بێده‌نگ هه‌واڵه‌که‌ بڵاو کرایه‌وه‌ و نیشان درا چۆن‌ سه‌دام له‌سێداره درا .

سەدام حسێن عەبدولحەمید لە 28ی نیسانی 1927 لە گوندی عۆجەی سەر بە تكریت لەدایك بووە، هەر لەتەمەنی منداڵیدا باوكی لەدەستداوە و دایكیشی هاوسەرگیری دووەمی كردۆتەوە، بۆیە خاڵی ئەركی بەخێوكردنی دەگرێتە ئەستۆ.

 

لە ساڵی 1957 سەدام پەیوەندی بە حزبی بەعسەوە كردووە، ساڵی 1959 لە هەوڵی تیرۆركردنی عەبدولكەریم قاسم، سەرۆكی ئەكاتەی عیراق بەژداربوو، بەڵام ئەو كارەیان سەری نەگرد بۆیە بەناچاری عیراقی بەجێهێشت، تا ساڵی 1963 گەڕایەوە عیراق ئەویش پاش كوشتنی عەبدولكەریم قاسم.

لە ساڵی 1964 سەدام حسێن دەخرێتە زیندان، بەڵام لە ساڵی 1968 حزبی بەعس دەسەڵات دەگرێتەدەست و سەدامیش دەبێتە كەسی دووەمی  عیراق، لە پاشان لە ساڵی 1979 پاش دورخستنەوەی ئەحمەد حەسەن بەكر، سەدام بووم بە سەرۆك كۆماری عیراق، سەرۆك وەزیران، سەرۆكی ئەنجومەنی شۆڕش و فەرماندەی گشتی هێزە چەكدارەكان و كەسی یەكەمی حزبی بەعس.

سەدام حسێن و ئەحمەد حەسەن بەكر

پاش ساڵێك لە گرتنەدەستی دەسەڵات سەدام حسێن، لە ساڵی 1980 بڕیاری شەڕیدا لەگەڵ كۆماری ئیسلامی ئێران و ماوەی هەشت ساڵی خایاند، ئەمەش وایكرد ڕێژەیەكی زۆری هاوڵاتی عیراقی بەتایبەت رەگەزی نێرینە لەناو بچێت، جگە لەوەش وڵاتی توشی قەرزێكی زۆر كرد.

پاش جەنگی عیراق و ئێران، سەدام حسێن لە ساڵی 1988 بڕیاری ئەنفال كردنی گەلی كوردی دەركرد و بەسەرپەرشتی عەلی حەسەن مەجیدی برای، 182 هەزار كوردی زیندەبەچاڵ كرد.

 

 رۆژی 16-3-1988 بە بڕیاری سەدام حسێن، شاری هەڵەبجە كیمیاباران كراو پێنج هەزار هاوڵاتی كورد شەهید بوون و چەندین كەسی دیكەش بریندار بوون.

 

ساڵی 1990 سەدام حسێن هێرشی سەربازی كردە سەر كوێت و دەستی بەسەرداگرت، ساڵی 1991 ویلایەتە یەگرتووەكانی ئەمریكا و هاوپەیمانان هێرشیانكردە سەر هێزی عیراقییەكان و لە كوێت دەریانكردن، جگە لەمە ئابڵوقەی ئابووری خرایە سەر عیراق.

لە ساڵی 2003 جۆرج بۆشی كوڕ بڕیاریدا لەگەڵ هاوپەیمانان هێرشی سەربازی بكاتە سەر عیراق، 48 كاتژمێریش مۆڵەتی بە سەدام حسێندا بۆ ئەوەی عیراق جێبهێڵیت، بەڵام سەدام عیراقی جێنەهێشت و خۆی ئامادەكرد بۆ جەنگ، رۆژی 20\3\2003 هاوپەیمانان هێرشیانكردە سەر عیراق و كۆتاییان بە دەسەڵاتی سەدام حسێن هێنا.

پاش خۆشاردنەوەی رۆژی 13-12-2003 هێزەكانی هاوپەیمانان سەدام حسێنیان لە گوندێكی تكریت دەستگیر كرد و رووبەڕووی دادگایان كردەوە، پاشان دادگا بڕیاریدا، سەدام حسێن لە سێدارە بدرێت.

 

لەسێدارەدانی سەدام حسێن 

Back to top button